Chris Smulders

Controle is goed, vertrouwen is beter

Met deze variant op de aan Lenin toegeschreven uitspraak “Vertrouwen is goed, controle is beter” als titel heeft professor Kees Cools een aantal jaren geleden een uitgave gepubliceerd, waarin hij de invloed beschrijft van de toegenomen corporate governance:

“Na financiële schandalen worden er steeds nieuwe wetten en codes ingevoerd om nieuwe schandalen te voorkomen. De effectiviteit hiervan is maar beperkt. Niet slechte corporate governance maar zonnekoning gedrag, hebzucht en geloof in luchtkastelen liggen vaak ten grondslag aan de debacles. Toename van het aantal corporate governance activiteiten verkleinen misschien de kans op ongelukken, maar het motiveert niet en tast het ondernemerschap aan.”
Uit zijn onderzoek blijkt dat sturen op vertrouwen wel motiveert en vaak ook de productiviteit verhoogt.

Bovenstaande is nog steeds actueel met name door de financiële crisis verder aangescherpte maatregelen op het gebied van compliance en riskmanagement. Sturen op vertrouwen is wat mij betreft maar een kant van de medaille. Net als sturen op controle suggereert dit een hiërarchische sturing. En geeft dit ook op zijn minst de indruk van een top-down benadering.

Organisaties zijn erbij gebaat dat leiders op alle niveaus in de organisatie niet alleen vertrouwen hebben in, maar juist ook het vertrouwen krijgen van de mensen, die voor hun werken.

Veel gevraagd? Moeilijk? Zeker niet altijd gemakkelijk, maar wel mogelijk. Je als manager/leider zo gedragen dat je medewerkers niet alleen je ambitie zien. Maar ook juist de belangstelling hebben voor deze mensen, die essentieel zijn voor het realiseren van deze ambitie en hun mogelijkheden zien. Een band opbouwen om zo duidelijk te maken dat je allemaal werkt aan het zelfde doel en dat iedereen daarin gerespecteerd wordt.

 


Ik heb hier heel goede voorbeelden van mogen zien waarbij hier echt veel energie in gestoken werd: een directielid die op basis van contact alle honderden mensen die voor hem werkten bij naam kende, een algemeen directeur die minstens een dag per week op werkbezoek ging en ook bij moeilijke situaties de confrontatie met de medewerkers niet uit de weg ging. Dit is een mooie basis om verbeteringen in een organisatie door te voeren.
Net als in alle andere situaties, bijvoorbeeld met vrienden of familie wordt het vertrouwen wel eens beschaamd. Het is mijn overtuiging dat je daardoor niet je grondhouding moet veranderen, maar natuurlijk wel  moet uitzoeken wat hieraan ten grondslag ligt.

Helaas is er ook een overeenkomst met een goede corporate governance: ook deze grondhouding zal verstoord worden door leiders die zonnekoning gedrag gaan vertonen, blind worden door hun eigen ambitie en/ of alleen uit zijn op het behoud van eigen positie.

Want ondanks alle selectiecriteria, toetsing en goedkeuring van instanties zullen er altijd managers en leiders zijn die zich onttrekken aan de vereisten die we met goede governance willen bereiken. Dat voorkomen is een van mijn missies waarvoor ik , na een rijke carrière, vanaf de andere kant de helpende hand wil bieden: dilemma’s slechten en problemen te helpen voorkomen en op te lossen.